O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tomonidan 2026-yil 5-yanvarda qabul qilingan PQ-1-son qaror bilan respublika mahallalarida xavfsiz muhitni yaratish borasida mutlaqo yangi — yaxlit va manzilli ishlash tizimi joriy etilmoqda. Mazkur hujjat 2025-yilda boshlangan islohotlarning mantiqiy davomi bo‘lib, mahallalarda jinoyatchilikni kamaytirish va huquqbuzarliklarning barvaqt oldini olish mexanizmlarini yanada takomillashtirishga qaratilgan. 2025-yil tajribasi – ijobiy natijalar Qarorda qayd etilishicha, 2025-yilda amalga oshirilgan chora-tadbirlar natijasida mahallalarda jinoyatchilik qariyb 1,5 baravarga kamaygan. Bu esa ijtimoiy profilaktika tizimi to‘g‘ri yo‘nalishda ekanini ko‘rsatadi. Endilikda ushbu natijalarni mustahkamlash va barqaror tizimga aylantirish asosiy vazifa etib belgilandi. Qarorning asosiy maqsadlari Yangi qaror bilan quyidagi ustuvor yo‘nalishlar belgilab berildi: Manzilli profilaktika orqali jinoyatchilikni keskin kamaytirish Har bir mahalla kesimida kriminogen vaziyatni chuqur tahlil qilish, muammo ildiziga yetib borish va individual profilaktika choralarini qo‘llash ustuvor vazifa etib belgilandi. Ayollar va yoshlar jinoyatchiligini ilmiy asosda o‘rganish Oila-turmush munosabatlari doirasida yuz berayotgan jinoyatlar sabablarini “ilmiy xulosa — tavsiya — natija” tamoyili asosida o‘rganish va amaliy mexanizmlar ishlab chiqish nazarda tutilgan. Tezkor murojaat va elektron nazorat tizimi Noqonuniy holatlar bo‘yicha murojaatlarga tezkor munosabat bildirish tizimi yaratiladi. Zamonaviy axborot-kommunikatsiya va sun’iy intellekt texnologiyalari keng joriy etiladi. Mahallalar “nomma-nom” biriktiriladi 2026-yilda kriminogen vaziyati og‘ir mahallalar aniq mas’ul rahbar va tashkilotlarga biriktiriladi. Endilikda: “Qizil” toifadagi mahallalar — tuman va viloyat rahbarlari zimmasiga; Uzoq yillardan buyon og‘ir ahvoldagi hududlar — huquq-tartibot idoralari va ilmiy muassasalarga; Ayollar jinoyatchiligi yuqori bo‘lgan hududlar — oila va xotin-qizlar, sog‘liqni saqlash va adliya tizimiga biriktiriladi. Bu yondashuv shaxsiy javobgarlikni kuchaytirish va “mas’ul — natija” tamoyilini qat’iy joriy etishga xizmat qiladi. “Ijtimoiy profilaktika haftaligi” – yangi amaliy mexanizm Qarorga ilova sifatida tasdiqlangan Nizomga muvofiq, mahallalarda muntazam ravishda “Ijtimoiy profilaktika haftaligi” o‘tkaziladi. Haftalik doirasida: - Ijtimoiy profilaktika obyektlari bilan individual ishlash; - Ishsizlik muammosini hal qilish bo‘yicha mehnat yarmarkalari; - Huquqiy maslahatlar va sayyor qabullar; - Nizoli oilalar bilan manzilli ishlash; - Sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish tadbirlari; “Mahalla yettiligi” tomonidan aniq xulosalar shakllantirish va ijroga yo‘naltirish kabi kompleks chora-tadbirlar amalga oshiriladi. Haftalik yakunlari ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlarda keng yoritiladi. Raqamli tizimlar joriy etiladi Ichki ishlar vazirligiga bir qator muhim vazifalar yuklatildi: Fuqarolarning murojaatlarini xizmat planshetlari orqali real vaqt rejimida qabul qilish; “Mening inspektorim” mobil ilovasini ishlab chiqish; “E-ijtimoiy profilaktika” tizimi doirasida “E-nizoli oila” modulini joriy etish; Mahalla huquq-tartibot maskanlari faoliyatini kengaytirish. Bu esa inson omiliga bog‘liq xatolarni kamaytirish, shaffoflikni oshirish va tezkorlikni ta’minlashga xizmat qiladi. Qonun ustuvorligi va qat’iy nazorat Qaror bilan jinoyatlarni hisobdan yashirish, noto‘g‘ri malakalash yoki murojaatlarni ro‘yxatga olmaslik holatlariga mutlaqo barham berish bo‘yicha qat’iy choralar belgilandi. Har bir darajadagi prokuror va ichki ishlar organlari rahbarlariga shaxsiy javobgarlik yuklatildi. Har oy va har chorak yakunida natijalar tanqidiy muhokama qilinadi hamda mas’ullarga nisbatan rag‘batlantirish yoki intizomiy chora ko‘rish mexanizmi joriy etiladi. Asosiy tamoyil: “Obod va xavfsiz mahalla” Mazkur qaror mahallalarda xavfsizlikni faqat huquqni muhofaza qilish organlari zimmasiga yuklash emas, balki mahalla, hokimlik, ijtimoiy xizmatlar va jamoatchilikning hamkorlikdagi mas’uliyatini kuchaytirishga qaratilgan. PQ-1-son qaror bilan mahallalarda xavfsiz muhit yaratish yangi bosqichga ko‘tarildi. Endilikda profilaktika — jazodan oldingi asosiy vosita sifatida ko‘rilmoqda. Manzilli ishlash, raqamli nazorat, shaxsiy javobgarlik va jamoatchilik ishtiroki asosiy ustunlarga aylanmoqda.   Mazkur hujjat ijrosi mahallalarda barqaror xavfsizlikni ta’minlash, aholi roziligiga erishish va jamiyatda qonun ustuvorligini mustahkamlashga xizmat qiladi.   Hamid AKMALOV O‘zbekiston Respublikasi Odil sudlov akademiyasi xodimi, Toshkent davlat yuridik universiteti magistri

Odil sudlov akademiyasida o‘quv-ilmiy faoliyatni xalqaro tajriba bilan uyg‘unlashtirish doirasida amaliy mashg‘ulotlar tashkil etildi. Xususan, Litvaning Kazimieras Simonavicius universiteti professori Raimundas Kalesnykas ishtirokida kasbiy qayta tayyorlash kurslari uchun darslar boshlandi. Mashg‘ulotlar sud protsessida etika normalari va kasbiy talablar, shuningdek xorijiy davlatlarda amal qilinadigan standartlarga bag‘ishlandi. O‘quv jarayoni tinglovchilar bilan ochiq va interaktiv muhokamalar, real holatlar tahlili hamda qiyosiy-huquqiy yondashuvlar asosida olib borildi. Mazkur o‘quv-ilmiy mashg‘ulotlar tinglovchilarning kasbiy bilim va ko‘nikmalarini chuqurlashtirish, sud faoliyatida etik me’yorlarga rioya etish madaniyatini mustahkamlash hamda xalqaro amaliyotga tayangan holda professional malakani oshirishga xizmat qiladi.

O‘zbekiston Respublikasi Odil sudlov akademiyasida rektor va prorektorlar boshchiligida ilmiy nashrlar faoliyatini zamon talablari asosida takomillashtirish masalalari atroflicha ko‘rib chiqildi. “Odillik mezoni” jurnali konsepsiyasini tubdan takomillashtirish, xususan jurnalni Scopus va Web of Science talablariga moslashtirish bo‘yicha ishlar boshlandi.

Bugun O‘zbekiston Respublikasi Odil sudlov akademiyasi majlislar zalida Аkademiya faoliyatini yanada takomillashtirish va rivojlantirish masalalariga bag‘ishlangan yig‘ilish bo‘lib o‘tdi. Unda akademiya rahbariyati, boshqaruv xodimlari, kafedra mudirlari hamda professor-o‘qituvchilar ishtirok etdi. Uchrashuvda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PF-141-sonli  Farmoni ijrosi yuzasidan Prezident Administratsiyasi tomonidan o‘tkazilgan monitoring natijalari atroflicha tahlil qilindi. Yig‘ilishda Akademiya faoliyatini rivojlantirishga qaratilgan maxsus chora-tadbirlar ishlab chiqildi hamda ularni amalga oshirish bo‘yicha mas’ul ijrochilar va aniq muddatlar belgilandi. Shuningdek, ijtimoiy tarmoqlarda muhokamalarga sabab bo‘lgan mavzular, har bir fikr, taklif va tanqid atroflicha o‘rganilib, ular yuzasidan aniq choralar ko‘rilishi lozimligi qayd etildi. O‘quv, ilmiy va tashkiliy jarayonlardagi nazorat mexanizmlarini yanada takomillashtirish zarurligi ta’kidlandi. Akademiya faoliyati islohotlarga hamohang tarzda ochiqlik, shaffoflik va jamoatchilik fikrini inobatga olgan holda izchil rivojlantirib borilishi qayd etildi.

Odil sudlov akademiyasida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Odil sudlov sohasida yuqori malakali kadrlar tayyorlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmonida belgilangan vazifalar ijrosi yuzasidan Prezident Administratsiyasi tomonidan monitoring o‘tkazildi. Mazkur jarayonga Akademiya rahbariyati, yangi shakllangan professor-o‘qituvchilar tarkibi hamda tinglovchilar jalb etildi. Akademiyada jami 20 nafar professor-o‘qituvchi faoliyat ko‘rsatmoqda (6 nafari DSc, 11 nafari PhD ilmiy darajasiga ega, 4 nafar professor, 5 nafar dotsent, 13 nafari ilgari sudyalik lavozimlarida faoliyat yuritgan, shundan 6 nafari amaldagi sudyalar hisoblanadi); — 2025–2026 o‘quv yilida jami 164 nafar tinglovchi o‘qishga qabul qilingan, shundan 4 nafari tinglovchilar safidan chiqarilgan; — dars jarayonlari “nazariya – amaliyot – imitatsiya” tamoyili asosida dual ta’lim shaklida tashkil etilgan bo‘lib, kunning birinchi yarmida nazariy, ikkinchi yarmida deontologik va amaliy mashg‘ulotlar o‘tkazilmoqda. Tadbir davomida sud tizimi uchun kadrlar tayyorlashning institutsional asosi sifatida tashkil etilgan Akademiya faoliyatining mazmun-mohiyati, uni xalqaro standartlar asosida yo‘lga qo‘yish bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar o‘rganildi. Xususan, “bo‘lajak sudyani sudya tayyorlaydi” tamoyili asosida o‘quv jarayoniga amaliyotchi sudyalarni jalb etish, ta’lim sifatini yangi bosqichga olib chiqish hamda yuqori malakali sudyalar korpusini shakllantirishga qaratilgan chora-tadbirlar amalga oshirilishiga alohida e’tibor qaratildi. Tadbir doirasida Akademiya rektori va yangi tayinlangan prorektorlar tomonidan amalga oshirilayotgan ishlar, mavjud imkoniyatlar, ta’lim jarayonini takomillashtirish hamda kelgusidagi aniq manzilli rejalariga bag‘ishlangan taqdimotlar o‘tkazildi.  Shuningdek, tinglovchilarning bilim darajasi, kasbiy salohiyati va o‘quv jarayoniga munosabatini aniqlash maqsadida ochiq muloqot tashkil etildi. Monitoring jarayonida Akademiyaning raqamli infratuzilmasi, elektron ta’lim platformalari, simulyatsiya zallari hamda o‘quv mashg‘ulotlarida qo‘llanilayotgan zamonaviy texnologiyalar holati ko‘zdan kechirildi. O‘rganish yakunlari bo‘yicha Akademiya faoliyatining ustuvor yo‘nalishlari, mavjud muammolar va ularni bartaraf etishga qaratilgan takliflar muhokama qilinib, Farmonda belgilangan vazifalar ijrosini yanada samarali ta’minlash yuzasidan tegishli tavsiyalar va istiqboldagi rejalar belgilab berildi.

Bugun O‘zbekiston Respublikasi Odil sudlov akademiyasida muhim tashkiliy va maʼnaviy ahamiyatga ega tadbir bo‘lib o‘tdi. Tadbirda Akademiyaning O‘quv-uslubiy ishlar bo‘yicha prorektori, Ilmiy, innovatsiyalar va axborot-tahliliy ishlar bo‘yicha prorektori, shuningdek Matbuot kotibi lavozimlariga tayinlangan masʼullar Akademiya jamoasiga rasmiy ravishda tanishtirildi. Shundan so‘ng tadbir ilmiy va maʼnaviy muhitda davom ettirilib, o‘zining 60 yillik muborak tavalludini qarshi olgan, ko‘plab shogirdlar yetishtirgan, milliy yuridik fan rivojiga zalvorli hissa qo‘shgan ustoz Nasriyev Ilhom Ismailovichni qutlash marosimi bo‘lib o‘tdi. Yubiley munosabati bilan davlat idoralari va tashkilotlar vakillari, Akademiya professor-o‘qituvchilari hamda jamoa aʼzolari tomonidan Ilhom Ismailovichga samimiy tabriklar va iliq tilaklar bildirildi. Ustozning ko‘p yillik mehnat faoliyati, ilmiy va pedagogik xizmatlari yuksak eʼtirof etilib, chuqur minnatdorchilik izhor etildi. Tabrik so‘zlarida uning huquq ilmi, qonun ustuvorligi va adolatli sudlov g‘oyalariga bag‘ishlangan sermazmun hayot yo‘li, fuqarolik huquqi, shaxsiy nomulkiy va mualliflik huquqi hamda huquqiy siyosat sohalaridagi fundamental tadqiqotlari milliy yuridik fan taraqqiyotida muhim o‘rin tutishi alohida taʼkidlandi. Shuningdek, Ilhom Ismailovichning sudyalik va qonun ijodkorligi sohasidagi faoliyati, ayni paytda Odil sudlov akademiyasida Fuqarolik-huquqiy fanlar kafedrasi mudiri hamda Ilmiy kengash raisi sifatidagi samarali mehnati bo‘lajak sudyalar va yosh olimlar uchun haqiqiy ustozlik maktabi ekani qayd etildi. Tadbir yakunida ustozga mustahkam sog‘liq, uzoq umr va ilmiy-pedagogik faoliyatda yangi yutuqlar tilak qilindi.

Odil sudlov akademiyasining o‘quv-uslubiy ishlar bo‘yicha prorektori tayinlandi O‘zbekiston Respublikasi Odil sudlov akademiyasi o‘quv-uslubiy ishlar bo‘yicha prorektori lavozimiga Aripov Dilshod Urinbayevich tayinlandi. Tayinlovga qadar Aripov Dilshod Urinbayevich O‘zbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashi huzuridagi Sudyalar oliy maktabida ilmiy va axborot-tahliliy ishlar bo‘yicha direktor o‘rinbosari lavozimida faoliyat yuritgan. _________________________________________________________________________________________________________________________ Odil sudlov akademiyasining ilmiy, innovatsion va axborot-tahliliy ishlar bo‘yicha prorektori tayinlandi O‘zbekiston Respublikasi Odil sudlov akademiyasi ilmiy, innovatsion va axborot-tahliliy ishlar bo‘yicha prorektori lavozimiga Salayev Nodirbek Saparbayevich tayinlandi. Tayinlovga qadar Salayev Nodirbek Saparbayevich Toshkent davlat yuridik universiteti Jinoyat huquqi, kriminologiya va korrupsiyaga qarshi kurashish shoʻbasi professori lavozimida faoliyat yuritgan. _______________________________________________________________________________________________________________________________ Odil sudlov akademiyasining matbuot kotibi tayinlandi O‘zbekiston Respublikasi Odil sudlov akademiyasi matbuot kotibi lavozimiga Jumayev Ma’rufjon Sharifjon o‘g‘li tayinlandi Mazkur tayinlov O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Ommaviy axborot vositalari uchun kontent tayyorlash markazi xulosasiga asosan amalga oshirildi. Tayinlovga qadar M.Jumayev O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat siyosati va boshqaruv akademiyasi matbuot kotibi — axborot siyosati masalalari bo‘yicha maslahatchi lavozimida faoliyat yuritgan.

  So‘nggi yillarda O‘zbekiston Respublikasida sud-huquq tizimini isloh qilish davlat siyosatining eng ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida qaralmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025 yil 26 dekabr kuni Oliy Majlis va O‘zbekiston xalqiga yo‘llagan murojatnomasida sud hokimiyatining mustaqilligini mustahkamlash, fuqarolarning huquq va erkinliklarini ishonchli himoya qilish, odil sudlovga erishish mexanizmlarini yanada takomillashtirish masalalari alohida e’tibor markazida bo‘ldi. Murojaatnomada sud hokimiyati mustaqilligi huquqiy davlat barpo etishning asosiy shartlaridan biri sifatida qayd etildi. Sudyalarning faoliyatiga har qanday noqonuniy aralashuvga yo‘l qo‘ymaslik, ularning moddiy va ijtimoiy kafolatlarini kuchaytirish, kadrlarni tanlash va tayinlash jarayonlarida shaffoflikni ta’minlash masalalari muhim vazifa sifatida belgilab berildi. Bu borada sudyalikka nomzodlarni tanlashda kasbiy bilim, hayotiy tajriba va yuksak ma’naviy fazilatlarga alohida e’tibor qaratish zarurligi ta’kidlandi. Sudyaning mustaqilligi nafaqat qonun bilan, balki uning shaxsiy daxlsizligi va kasbiy barqarorligi bilan ham ta’minlanishi lozim. Prezident Murojaatnomasida oddiy fuqaro uchun sudga murojaat qilish oson, qulay va adolatli bo‘lishi shartligi alohida uqtirildi. Shu nuqtai nazardan, sud jarayonlarini soddalashtirish, ortiqcha byurokratik to‘siqlarni bartaraf etish, raqamli texnologiyalarni keng joriy qilish muhim yo‘nalish sifatida belgilandi. Ayniqsa, elektron sudlov tizimini takomillashtirish orqali ishlarni ko‘rish muddatlarini qisqartirish, inson omili ta’sirini kamaytirish va shaffoflikni ta’minlash sud-huquq tizimi samaradorligini oshirishga xizmat qiladi. Bu esa fuqarolarning sudga bo‘lgan ishonchini mustahkamlashga olib keladi. Shuningdek, Murojaatnomada jinoyat sudlovi sohasida inson huquqlari va qonuniy manfaatlarini ta’minlash masalasi markaziy o‘rin tutdi. Ayniqsa, shaxsni asossiz jinoiy ta’qibdan himoya qilish, himoya huquqini to‘liq kafolatlash, dalillarni baholashda qonun ustuvorligini ta’minlash masalalari dolzarb vazifalar sifatida qayd etildi. Bu yo‘nalishda aybsizlik prezumpsiyasiga qat’iy rioya etish, tergov va sud bosqichlarida qonun buzilishlariga yo‘l qo‘ymaslik sudya va huquqni muhofaza qiluvchi organlar oldida turgan muhim mas’uliyatdir. Odil sudlov akademiyasi tinglovchilari uchun bu masalalar kelgusida kasbiy faoliyatda hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. Prezident Murojaatnomasida fuqarolik va ma’muriy sud ishlari orqali davlat organlari faoliyati ustidan samarali sud nazoratini ta’minlash muhimligi ta’kidlandi. Bu fuqarolar va tadbirkorlik sub’yektlarining huquqlarini himoya qilishda sudlarning rolini yanada oshirishni taqozo etadi. Ma’muriy sudlar faoliyatida “davlat – fuqaro” munosabatlarida adolat va qonuniylikni ta’minlash, davlat organlarining noqonuniy qarorlarini bekor qilish orqali huquqiy himoya mexanizmlarini kuchaytirish ustuvor vazifa sifatida belgilandi. Murojaatnomada sud-huquq tizimini isloh qilishda malakali kadrlar tayyorlash hal qiluvchi ahamiyatga ega ekani alohida ta’kidlandi. Shu nuqtai nazardan, Odil sudlov akademiyasi tizimida ta’lim mazmunini zamonaviy talablarga moslashtirish, amaliy ko‘nikmalarga asoslangan o‘quv dasturlarini joriy etish muhim hisoblanadi. Ayniqsa sudyalikka nomzodlarni tayyorlashda ularning mantiqiy fikrlashi, tizimli tahlil, qonuniy qarorlar qabul qilish va akademik yozuvlarga asoslanish muhim ahamiyatga ega. Prezidentning 2026 yilgi Murojaatnomasida sud-huquq tizimi bo‘yicha belgilangan vazifalar huquqiy davlat va fuqarolik jamiyatini barpo etishga qaratilgan tizimli islohotlarning mantiqiy davomi hisoblanadi. Sud hokimiyati mustaqilligi, inson huquqlarini ishonchli himoya qilish, sudlovning shaffof va samarali mexanizmlarini joriy etish bugungi kunning eng dolzarb vazifalaridir. Sud hokimiyati mustaqilligini mustahkamlash, sudyalar korpusining kasbiy va ma’naviy salohiyatini oshirish, sudlov jarayonlarida shaffoflik va adolatni ta’minlash orqali fuqarolarning sudga bo‘lgan ishonchini kuchaytirish Murojaatnomada belgilangan asosiy maqsadlardan biridir. Ayniqsa, inson huquq va erkinliklarini sud orqali ishonchli himoya qilish masalasi davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishi sifatida belgilab berilgani sud-huquq islohotlarining insonparvar mohiyatini yaqqol namoyon etadi. Shu bilan birga, jinoyat, fuqarolik va ma’muriy sud ishlarini yuritishda qonun ustuvorligini ta’minlash, prosessual kafolatlarni kuchaytirish, raqamli sudlov tizimini rivojlantirish orqali odil sudlovga erishish imkoniyatlarini kengaytirish muhim vazifalar sifatida qayd etildi. Bu esa sud amaliyotida inson omili bilan bog‘liq salbiy holatlarni kamaytirish, qarorlarning qonuniyligi va asosliligini oshirishga xizmat qiladi. Akademik nuqtai nazardan, Prezident Murojaatnomasi Odil sudlov akademiyasi tinglovchilari uchun muhim rahbariy, nazariy-amaliy manba hisoblanadi. U kelgusida sudya, prokuror yoki boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organ xodimi sifatida faoliyat yuritadigan mutaxassislar uchun kasbiy mas’uliyat, qonunga sadoqat va inson taqdiri oldidagi javobgarlikni chuqur anglash zarurligini yana bir bor tasdiqlaydi. Shu bilan bir qatorda, Akademiya tinglovchilari uchun mazkur Murojaatnoma nafaqat siyosiy hujjat, balki kelgusidagi kasbiy faoliyatda amal qilish lozim bo‘lgan muhim dasturilamal sifatida xizmat qiladi. Sud-huquq sohasida faoliyat yurituvchi har bir mutaxassis ushbu ustuvor yo‘nalishlarni chuqur anglab, amaliyotga tatbiq etishga hissa qo‘shishi zarur. Xulosa qilib aytganda, Prezident Murojaatnomasida sud-huquq tizimi bo‘yicha belgilangan vazifalar nafaqat normativ-huquqiy bazani takomillashtirishni, balki sudlov madaniyatini, huquqiy tafakkurni va adolatga bo‘lgan jamiyat ishonchini yangi bosqichga olib chiqishni maqsad qilgan. Ushbu ustuvor yo‘nalishlarni izchil amalga oshirish sud-huquq tizimining samaradorligini oshirishga, fuqarolarning huquq va qonuniy manfaatlarini ishonchli himoya qilishga hamda O‘zbekistonda haqiqiy huquqiy davlat barpo etishga xizmat qiladi.   Odil sudlov akademiyasi Kasbiy ko‘nikmalar kafedrasi o‘qituvchisi, f.f.f.d. Najmidinova Nilufar Yuldoshovna

O‘zbekiston Respublikasi Odil sudlov akademiyasi kabinet mudiri Nizomiddin Ernazarov O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoev, Qirg‘iziston Prezidenti Sadir Japarov hamda Tojikiston Prezidenti Emomali Rahmonga Lev Tolstoy nomidagi Xalqaro tinchlik mukofotini topshirish marosimi haqidagi fikrlarini “Dunyo” AA muxbiriga bayon qildi: - Ushbu nufuzli mukofot uch davlat rahbarlarining mintaqada tinchlik, barqarorlik va o‘zaro ishonchni mustahkamlash, yaxshi qo‘shnichilik munosabatlarini rivojlantirish borasidagi izchil sa’y-harakatlariga berilgan yuksak xalqaro e’tirofdir. So‘nggi yillarda Markaziy Osiyo davlatlari o‘rtasida ochiq muloqot, o‘zaro hurmat va konstruktiv hamkorlikka asoslangan mutlaqo yangi siyosiy muhit qaror topdi. Bu jarayon davlatlarimiz rahbarlarining tinchlik va barqarorlikni eng ustuvor qadriyat sifatida belgilab olgan qat’iy siyosiy irodasi, mavjud muammolarni kuch ishlatish yoki qarama-qarshilik emas, balki faqat siyosiy-diplomatik yo‘llar orqali hal etishga bo‘lgan mas’uliyatli yondashuvi natijasidir. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoev tomonidan ilgari surilgan yaxshi qo‘shnichilik, o‘zaro ishonch va mintaqaviy hamjihatlik siyosati Markaziy Osiyoda davlatlararo munosabatlarni sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqdi. Ushbu yondashuvga ko‘ra, har bir davlatning milliy manfaatlari qo‘shni mamlakatlar manfaatlari bilan uyg‘un holda ta’minlanishi, mintaqaviy masalalar esa umumiy mas’uliyat va hamkorlik asosida hal etilishi lozim. Prezidentlar darajasidagi muntazam uchrashuvlar, yuqori martabali tashriflar va ochiq, xolis muzokaralar o‘zaro ishonch muhitini mustahkamladi. Eng muhimi, ilgari uzoq yillar davomida yechimini topmagan murakkab masalalarni kechiktirish amaliyotidan voz kechilib, ularni ochiq muhokama qilish va o‘zaro murosa asosida hal etish mexanizmi shakllandi. Bu esa Markaziy Osiyoda barqarorlik va xavfsizlikni ta’minlashning ishonchli siyosiy poydevorini yaratmoqda. Xalqaro ekspertlar ham mazkur jarayonni mintaqaviy hamkorlikning yangi va samarali modeli sifatida baholamoqda. Jumladan, nufuzli tahlil markazlari tomonidan bildirilgan fikrlarga ko‘ra, Markaziy Osiyo davlatlari o‘rtasida shakllanayotgan ishonch muhiti va ochiq muloqot amaliyoti boshqa mintaqalar uchun ham namuna bo‘lishi mumkin. Ekspertlar ta’kidlaganidek, mintaqa davlatlari rahbarlarining siyosiy irodasi va o‘zaro manfaatlarni inobatga olgan yondashuvi tinchlikni ta’minlash bilan birga, barqaror iqtisodiy taraqqiyot va ijtimoiy farovonlikka keng imkoniyatlar ochmoqda. Ayniqsa, ilgari keskin masala bo‘lib kelgan davlat chegaralarini delimitatsiya va demarkatsiya qilish borasida erishilgan kelishuvlar mintaqa tinchligi va barqarorligi yo‘lida tarixiy ahamiyatga ega qadam bo‘ldi. Mazkur kelishuvlar ko‘p yillar davomida turli tushunmovchilik va ziddiyatlarga sabab bo‘lib kelgan muammolarni siyosiy iroda va o‘zaro murosa asosida hal etish mumkinligini amalda namoyon etdi. Natijada chegaraoldi hududlarda xavfsizlik mustahkamlanib, fuqarolarning erkin harakatlanishi, savdo-sotiq bilan shug‘ullanishi va kundalik ijtimoiy hayoti uchun qulay sharoit yaratildi. Bu esa aholi o‘rtasida davlatlarga bo‘lgan ishonchni oshirish, qo‘shni xalqlar o‘rtasida do‘stona munosabatlarni tiklashda muhim omil bo‘lmoqda.       Shuningdek, transport-kommunikatsiya sohasidagi hamkorlikning faollashuvi mintaqaning iqtisodiy salohiyatini ro‘yobga chiqarishda alohida ahamiyat kasb etmoqda. Avtomobil va temir yo‘l yo‘nalishlarini rivojlantirish, chegara o‘tkazish punktlarini modernizatsiya qilish orqali tovarlar va xizmatlar harakatini jadallashtirishga erishilmoqda. O‘zaro savdo hajmining izchil o‘sishi iqtisodiy hamkorlikning mustahkamlanib borayotganini ko‘rsatadi. Suv-energetika resurslaridan oqilona va adolatli foydalanish masalasidagi kelishuvlar ham mintaqada barqaror taraqqiyotni ta’minlashga xizmat qilmoqda. Bu yo‘nalishda manfaatlar muvozanatini hisobga olgan holda qabul qilinayotgan qarorlar ekologik xavfsizlikni ta’minlash, qishloq xo‘jaligi va sanoat rivojiga ijobiy ta’sir ko‘rsatmoqda. Madaniy-gumanitar aloqalarning kengayishi, qo‘shma madaniy tadbirlar, ta’lim va ilmiy almashinuvlar xalqlar o‘rtasidagi o‘zaro ishonch va anglashuvni yanada mustahkamlamoqda. Bunday hamkorlik nafaqat bugungi avlod, balki kelajak avlodlar uchun ham tinchlik va do‘stlik muhitini yaratishga xizmat qilmoqda. Lev Tolstoy nomidagi Xalqaro tinchlik mukofotining Markaziy Osiyo davlat rahbarlariga topshirilishi mintaqada shakllanayotgan o‘ziga xos tinchlik va hamkorlik modelining xalqaro miqyosda e’tirof etilayotganidan dalolat beradi. Bu model kuch ishlatish yoki bosim orqali emas, balki o‘zaro manfaatlarni hisobga olgan holda muloqot va kelishuvga asoslanishi bilan ahamiyatlidir. Mintaqada tinchlikni ta’minlash nafaqat xavfsizlik masalasi, balki barqaror iqtisodiy rivojlanish, investitsiyaviy jozibadorlik va aholi farovonligini oshirishning muhim sharti hisoblanadi. Shu ma’noda, uch davlat rahbarlarining olib borayotgan siyosati nafaqat milliy, balki mintaqaviy manfaatlarga ham to‘liq mos keladi. Insonparvarlik, adolat va zo‘ravonlikka qarshi g‘oyalarni targ‘ib etuvchi Lev Tolstoy nomidagi Xalqaro tinchlik mukofoti dunyo hamjamiyatida yuksak nufuzga ega. Uning Markaziy Osiyo davlat rahbarlariga topshirilishi mintaqa tinchligi va barqarorligini ta’minlash borasidagi sa’y-harakatlar xalqaro hamjamiyat tomonidan qo‘llab-quvvatlanayotganini ko‘rsatadi. O‘zbekiston Respublikasi, Qirg‘iziston Respublikasi va Tojikiston Respublikasi rahbarlarining Lev Tolstoy nomidagi Xalqaro tinchlik mukofoti bilan taqdirlanishi Markaziy Osiyoda tinchlik, barqarorlik va o‘zaro hamkorlikni mustahkamlashga qaratilgan izchil siyosatning mantiqiy va qonuniy natijasidir. Ushbu voqea mintaqadagi barcha davlatlar uchun o‘zaro hurmat, ishonch va yaxshi qo‘shnichilik tamoyillariga sodiq qolgan holda hamkorlikni yanada chuqurlashtirish muhim ekanini yana bir bor tasdiqlaydi. Markaziy Osiyo davlatlari kelgusida ham tinchlik va taraqqiyot yo‘lida birgalikda harakat qilishga qat’iy intilishlarini namoyon etmoqdalar. TOSHKENT /“Dunyo”AA/. O‘zbekiston Respublikasi Odil sudlov akademiyasi kabinet mudiri Nizomiddin Ernazarov