Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг 2026 йил 8 июндаги “Судларда комплаенс назорат тизими самарадорлигини оширишнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармони мамлакатимизда суд-ҳуқуқ тизимини модернизация қилиш йўлидаги навбатдаги тарихий қадам бўлди. Ушбу ҳужжат суд тизимида коррупцияга қарши курашни тубдан янги поғонага кўтарувчи, суд тизимида коррупциявий омилларни барвақт аниқлаш ва бартараф этиш бўйича халқаро андозаларга мос тизимни жорий этишни кўзлаган стратегик ислоҳотдир, десак муболаға бўлмайди. Фармонда белгиланган устувор вазифалар ичида Одил судлов академияси зиммасига юклатилган вазифалар алоҳида аҳамиятга эга. Зеро, суд тизимида коррупцияга қарши самарали тизим яратишда назорат механизмлари билан бир қаторда, юксак маънавий-ахлоқий фазилатларга эга, ҳалол ва ташқи таъсирларга бардошли судьялар корпусини шакллантириш ҳамда бу маданиятни институтлаштириш талаб этилади. Айнан Одил судлов академияси ушбу стратегик вазифани ҳаётга татбиқ этувчи асосий тузилма сифатида намоён бўлмоқда. Ўзбекистон 2016 йилдан бошлаб суд-ҳуқуқ соҳасида кенг кўламли трансформацияни амалга ошириб келмоқда. Бу йўлда қабул қилинган ҳар бир ҳужжат кейингисининг пойдеворини яратди. Хусусан, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025йил 26 декабрдаги Олий Мажлис ва Ўзбекистон халқига йўллаган Мурожаатномасида ҳам бу масалага алоҳида урғу берилди: “Коррупция – давлат тараққиётига тўсиқ бўладиган, адолат ва қонун устуворлигини издан чиқарадиган, жамиятда ишонч муҳитини заифлаштирадиган энг жиддий таҳдид” деб таърифланган бу иллатга қарши 2026 йил “фавқулодда ҳолат” деб эълон қилинди. Мазкур фармон соҳадаги изчил ва тизимли ислоҳотларнинг мантиқий давомидир. Ҳужжат суд тизимидаги коррупциявий хавф-хатарларни аниқлаш ва баҳолашнинг профессионал механизмини яратиш, шаффоф кадрлар сиёсатини йўлга қўйиш ҳамда суд ҳокимиятига нисбатан жамоатчилик ишончини мустаҳкамлашни ўз олдига бош мақсад қилиб қўйган. Ўз моҳиятига кўра, ушбу ҳужжат суд-ҳуқуқ тизимини тубдан такомиллаштиришга қаратилган стратегик ислоҳотларнинг ажралмас қисмидир. Унда, бир томондан, Комплаенс назорат хизматини ташкил этиш, суд аппаратида шаффоф кадрлар сиёсатини юритиш, “vacancy.sud.uz” ва “SudHR” платформаларини амалиётга жорий қилиш ҳамда манфаатлар тўқнашувини мониторинг қилиш тизимларини ўрнатиш кўзда тутилган бўлса, иккинчи томондан, Одил судлов академияси орқали кадрлар тайёрлаш сифатини мутлақо янги босқичга кўтариш белгиланмоқда. Мазкур икки йўналиш тизимда бир-бирини тўлдирувчи ва кучайтирувчи синергетик таъсирга эга. Шундан келиб чиқиб, фармон Одил судлов академияси зиммасига бир нечта стратегик йўналишлардаги муҳим вазифаларни юклайди. Биринчи йўналиш – коррупцияга қарши барқарорлик даражаси диагностикаси. Академия ва Бошқарув самарадорлиги агентлиги ҳузуридаги Раҳбар кадрларни баҳолаш маркази билан биргаликда 2026 йил якунига қадар суд тизимида коррупцияга қарши барқарорлик даражасини комплекс диагностикадан ўтказиш белгиланган. Бу шунчаки текширув эмас, тизимнинг ҳозирги ҳолатини илмий асосда баҳолаш, хавф манбаларини аниқлаш ва профилактик чоралар ишлаб чиқиш демакдир. Иккинчи йўналиш – бўлажак судьяларнинг билими ва маънавий қиёфасини баҳолашнинг янги тизими. Бундан буён судьяликка номзодларни тайёрлаш жараёнида уларнинг шахсий профессионал хусусиятлари ва коррупцияга қарши барқарорлик даражасини диагностикадан ўтказиш амалиёти жорий этилади. Бу механизм номзоднинг ҳуқуқий билимидан ташқари, унинг ҳалоллик даражасини, ахлоқий позициясини ва ноқонуний ҳаракатларга қарши тура олиш қобилиятини ҳам баҳолайди. Натижада, суд ҳокимиятига коррупциявий хавфларга қарши иммунитетга эга кадрларнинг кириб келиш эҳтимоли сезиларли даражада ортишига асос бўлади. Учинчи йўналиш – “реал кейслар”га асосланган ўқув модули. 2026 йилнинг сентябрига қадар Академияда манфаатлар тўқнашуви ва коррупциянинг бошқа кўринишларини олдини олишга қаратилган ўқув-амалий модуль жорий этилиши белгиланган. Бу модулда тингловчилар амалиётда дуч келадиган мураккаб вазиятларни таҳлил қилиш, хавфларни аниқлаш ва қонуний ечимларни ишлаб чиқиш кўникмаларини ҳосил қилади. Назарий билимлар асосига қурилган амалий иммунитетни шакллантириш ана шу модулнинг асосий мақсади саналади. Тўртинчи йўналиш – ички хавфсизлик назорати хизматини ташкил этиш. Фармонда Одил судлов академиясида 2026 йил 1 сентябрга қадар мавжуд бошқарув штат бирликлари ҳисобидан ички хавфсизлик назорати хизматини тузиш вазифаси белгиланган. Коррупцияга қарши курашдан сабоқ берувчи масканнинг ўзи биринчи навбатда ушбу тамойилларга қатъий риоя этиши лозим. Бу тизимнинг шаффофлиги, Академиянинг институционал нуфузи ва унга бўлган ижтимоий ишончнинг муҳим кафолати ҳисобланади. Бешинчи йўналиш – халқаро стандарт бўйича аудит. 2027 йил 1 июнга қадар Академияни ISO 37001 – коррупцияга қарши курашиш менежменти тизими халқаро стандарти бўйича аудитдан ўтказиш вазифаси белгиланган. Бу мамлакатимиз суд-ҳуқуқ тизимини халқаро майдонда тан олинган илғор амалиётларга мослаштириш йўлидаги навбатдаги муҳим қадам ҳисобланади. Олтинчи йўналиш – узлуксиз малака ошириш. Судьялар олий кенгаши Олий суд ва Академия билан биргаликда судьялар ва суд аппарати ходимларининг ҳар уч йилда коррупцияга қарши курашиш бўйича ўқув курсларида малакасини ошириш тизимини жорий этади. Бу коррупцияга қарши курашни бир марталик тадбир эмас, балки узлуксиз жараёнга айлантиради. Фармонда қайд этилган мазкур вазифалар Одил судлов академияси зиммасига улкан масъулият юклайди. Бинобарин, давлатимиз раҳбари Одил судлов академиясига суд тизимини юксак маънавиятга, чуқур билим ва кўникмага эга бўлган муносиб кадрлар билан шакллантириш миссиясини ишониб топширмоқда. Коррупцияга қарши курашнинг ҳақиқий меваси фақатгина назорат ва жазолаш орқали эмас, балки тўғри тарбияланган, мустаҳкам касбий иммунитетга эга судьялар орқали эришилади ва бу вазифани амалга оширишда Академиянинг ўрни ва масъулияти алоҳида аҳамият касб этади. Шу боис фармоннинг ижроси Академия жамоасидан жиддий тайёргарлик, методологик изланиш ва профессионал ёндашувни талаб этади. Бу борада Академияда тингловчиларни белгиланган тартибда диагностикадан ўтказиш тизими жорий этилади, янги ўқув дастурлари ишлаб чиқилади, ички хавфсизлик назорати тизими йўлга қўйилади, халқаро стандартларга мувофиқлик таъминланади. Ўзбекистон Республикаси Президентининг мазкур фармони Одил судлов академияси учун тарихий аҳамият касб этади. Ҳужжат Академияга диагностика, таълим, назорат ва халқаро стандартлаштириш йўналишларида аниқ ва муддатли вазифалар юкламоқда. Ушбу вазифаларнинг туб моҳияти ва ҳал қилувчи аҳамияти шундаки, улар суд тизимининг маънавий-ахлоқий пойдеворини тубдан мустаҳкамлашга қаратилгандир. Академия жамоаси мазкур Фармон ижросини юксак масъулият ва қатъият билан қабул қилмоқда. Бизга билдирилган юксак ишончни тўлиқ оқлаш, давлатимиз раҳбари томонидан белгиланган стратегик ислоҳотлар муваффақиятига сидқидилдан ҳисса қўшиш ҳамда мамлакатимизда адолатли одил судлов тизимини қарор топтириш олий ва муқаддас мақсадимиздир. Шерзод Абдуқодиров, Ўзбекистон Республикаси Одил судлов академияси ректори

Академия ректори Ш. Абдуқодиров бошчилигида Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Судларда комплайенс назорат тизими самарадорлигини оширишнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида”ги Фармони мазмун-моҳиятига бағишланган кенгайтирилган тезкор йиғилиш ўтказилди.Йиғилишда Фармонда Одил судлов академияси зиммасига юклатилган вазифалар муҳокама қилиниб, уларнинг ижросини ўз вақтида ва сифатли таъминлаш юзасидан тегишли топшириқлар берилди.  

Олий суд тизимида алоҳида Комплайенс назорат хизмати ташкил етилади.• Суд аппарати ходимларини ишга қабул қилишда очиқ танлов ва меритократия тамойиллари жорий етилади.• Суд аппаратига ишга қабул қилиш жараёнларида сунъий интеллект ва рақамли технологиялардан фойдаланилади.• Суд аппарати ходимлари учун манфаатлар тоъқнашуви ва мол-мулкни декларатсия қилиш тизими ёълга қоъйилади.• Коррупсия ҳақида хабар берган ходимларни ҳимоя қилиш ва рағбатлантириш механизми жорий етилади.• Суд тизимида кадрлар билан ишлаш учун “vacancy.sud.uz” портали ва “СудҲР” електрон платформаси ишга туширилади.• Судларда коррупсиявий хавф-хатарларни бошқаришнинг електрон тизими яратилади.• Судяликка номзодларни тайёрлашда шахсий-профессионал ва коррупсияга қарши барқарорлик диагностикаси жорий етилади.• Одил судлов академиясида коррупсиянинг олдини олиш боъйича “реал кейслар”га асосланган оъқув модуллари ташкил етилади.• Одил судлов академиясини ИСО 37001 коррупсияга қарши курашиш менежменти тизими халқаро стандарти боъйича аудитдан оътказиш белгиланмоқда.• Одил судлов академиясида ички хавфсизлик назорати хизмати ташкил етилади.• Судялар ва суд аппарати ходимлари ҳар уч йилда коррупсияга қарши курашиш боъйича мажбурий малака ошириш курсларида иштирок етади.• Суд ишларини автоматик тақсимлаш тизими янада такомиллаштирилади.Мазкур Фармон билан суд тизимида коррупсиянинг олдини олиш, кадрлар танловини рақамлаштириш, шаффофлик ва ҳисобдорликни кучайтиришга қаратилган мутлақо янги, замонавий бошқарув тизими жорий етилмоқда.

Ўзбекистон Республикаси Одил судлов академиясида вилоят ва уларга тенглаштирилган судлар раислари ўринбосарлари учун ташкил этилган малака ошириш курсининг ёпилиш маросими бўлиб ўтди. Ўқув дастури суд-ҳуқуқ соҳасидаги ислоҳотларнинг мазмун-моҳияти, судларда оммавий ахборот воситалари билан самарали ҳамкорликни йўлга қўйиш, замонавий геосиёсий жараёнлар, стресс ва вақтни бошқариш, шунингдек, суд амалиётининг долзарб масалаларига бағишланган мавзуларни қамраб олди.Шунингдек, тингловчилар Олий суд фаолияти билан яқиндан танишиб, жиноят, фуқаролик, маъмурий ва иқтисодий ишлар бўйича суд амалиётини таҳлил қилишга қаратилган амалий машғулотларда ҳам иштирок этдилар.Мазкур малака ошириш курси суд раислари ўринбосарларининг касбий билим ва кўникмаларини янада мустаҳкамлаш, бошқарув салоҳиятини ошириш ҳамда одил судлов сифатини юксалтиришга хизмат қилади.Тадбир якунида курсни муваффақиятли тамомлаган тингловчиларга малака ошириш курсини тугатганлик тўғрисидаги сертификатлар топширилди.

Ўзбекистон Республикаси Одил судлов академиясида Халқаро адолат ва қонун устуворлиги институти (ИИЖ, Малта) делегацияси билан учрашув бўлиб ўтди. Учрашувда икки муассаса ўртасидаги ҳамкорликни янада ривожлантириш истиқболлари муҳокама қилиниб, хусусан, 2026-йил кузида Академия тингловчилари ва профессор-ўқитувчилари учун терроризм ҳамда кибержиноятчиликка қарши курашиш масалаларига бағишланган 7 кунлик халқаро тренингни ташкил этиш юзасидан фикр алмашилди.Шунингдек, кадрлар салоҳиятини ошириш, илғор халқаро тажрибани таълим жараёнига жорий этиш, ўзаро англашув меморандумини имзолаш ҳамда қўшма таълим ва илмий-тадқиқот лойиҳаларини амалга ошириш истиқболлари кўриб чиқилди.Учрашув якунида томонлар ўзаро манфаатли ҳамкорликни янада кенгайтириш ва янги қўшма ташаббусларни амалга оширишга тайёр эканликларини билдирдилар.

Бугун Ўзбекистон Республикаси Одил судлов академияси ҳамда Ўзбекистон Республикаси Коррупсияга қарши курашиш агентлиги ўртасида ҳамкорлик меморандумини имзолаш маросими бўлиб ўтди. Тадбир давомида томонлар коррупсияга қарши курашиш соҳасида кадрлар тайёрлаш, илмий-тадқиқот фаолиятини ривожлантириш, замонавий таълим дастурларини жорий этиш ҳамда ўзаро тажриба алмашиш масалаларини муҳокама қилдилар.Учрашувда мазкур ҳамкорлик коррупсияга қарши муросасиз муносабатни шакллантириш, соҳада юқори малакали кадрлар тайёрлаш ва илмий салоҳиятни янада оширишга хизмат қилиши таъкидланди.Тадбир якунида Одил судлов академияси ва Коррупсияга қарши курашиш агентлиги ўртасида ҳамкорлик меморандуми имзоланди.

Ўзбекистон Республикаси Одил судлов академиясида БМТнинг Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари Бошқармасининг Марказий Осиё бўйича минтақавий бўлинмаси вакиллари билан учрашув бўлиб ўтди. Учрашувда инсон ҳуқуқлари соҳасидаги ҳамкорликнинг истиқболли йўналишлари, юридик таълим йўналиши талабалари учун БМТнинг инсон ҳуқуқлари тизими ва халқаро стандартлари бўйича маърифий машғулотларни ташкил этиш масалалари муҳокама қилинди.Шунингдек, БМТнинг Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари Бошқармасининг Марказий Осиё минтақасидаги устувор фаолият йўналишлари юзасидан фикр алмашилиб, келгусидаги ҳамкорлик истиқболлари кўриб чиқилди.Тадбир конструктив мулоқот руҳида ўтиб, томонлар ўртасидаги ҳамкорликни янада ривожлантириш юзасидан ўзаро манфаатли таклифлар билдирилди.

Бугун Ўзбекистон Республикаси Одил судлов академияси ҳамда Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги академияси ўртасида ҳамкорлик меморандумини имзолаш маросими бўлиб ўтди. Тадбир давомида томонлар ўртасидаги ҳамкорликни янада ривожлантириш истиқболлари муҳокама қилиниб, таълим, илмий-тадқиқот ва амалий фаолият йўналишларида ўзаро манфаатли ҳамкорликни кенгайтириш масалалари юзасидан фикр алмашилди.Учрашувда мазкур ҳамкорлик икки таълим муассасасининг илмий ва педагогик салоҳиятини янада мустаҳкамлаш, малакали кадрлар тайёрлаш сифатини ошириш ҳамда ўзаро манфаатли алоқаларни ривожлантиришга хизмат қилиши таъкидланди.Тадбир якунида Ўзбекистон Республикаси Одил судлов академияси ҳамда Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги академияси ўртасида ҳамкорлик меморандуми имзоланди.

Ўзбекистон Республикаси Одил судлов академиясида вилоят ва уларга тенглаштирилган судлар раисларининг ўринбосарлари учун малака ошириш курсининг очилиш маросими бўлиб ўтди. Мазкур ўқув курсида республиканинг барча ҳудудларидан ташриф буюрган 35 нафар суд раислари ўринбосарлари иштирок этмоқда. Курс 5 кун давомида ўтказилиб, жами 38 академик соатга мўлжалланган.Курснинг очилиш маросимида Ўзбекистон Республикаси Судялар олий кенгаши раиси Х.Ёдгоров ҳамда Ўзбекистон Республикаси Олий суди раисининг биринчи ўринбосари А.Усмонов иштирок этиб, суд-ҳуқуқ соҳасида амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар, суд тизимида профессионал кадрлар салоҳиятини ошириш ҳамда раҳбар ходимларнинг масъулияти ҳақида маъруза қилдилар.Ўқув дастури суд-ҳуқуқ соҳасидаги ислоҳотларнинг мазмун-моҳияти, судларда оммавий ахборот воситалари билан самарали ҳамкорликни йўлга қўйиш, замонавий геосиёсий жараёнлар, стресс ва вақтни бошқариш, шунингдек, суд амалиётининг долзарб масалаларига бағишланган мавзуларни қамраб олган.Шунингдек, тингловчилар Олий суд фаолияти билан яқиндан танишиш, жиноят, фуқаролик, ма'мурий ва иқтисодий ишлар бўйича суд амалиётини таҳлил қилишга қаратилган амалий машғулотларда ҳам иштирок этадилар.Малака ошириш курси суд раислари ўринбосарларининг касбий билим ва кўникмаларини янада мустаҳкамлаш, бошқарув салоҳиятини ошириш ҳамда одил судлов сифатини юксалтиришга хизмат қилади.