Янгиликлар
Япония тажрибаси: фуқаролик қонунчилигини такомиллаштириш бўйича малака ошириш
Ўзбекистон Республикаси Одил судлов академияси вакили 2026 йил 16–26 феврал кунлари ЖИCА халқаро ташкилоти кўмагида Япония давлатининг Токио шаҳрида фуқаролик қонунчилигини такомиллаштириш масалаларига бағишланган малака ошириш курсларида иштирок этди.
Семинар-тренинглар давомида япониялик профессор-ўқитувчилар томонидан қуйидаги мавзуларда машғулотлар ўтказилди:
— генератив сунъий интеллект ва муаллифлик ҳуқуқи;
— рақамли платформаларни ҳуқуқий тартибга солиш;
— шартномадан ташқари мажбуриятлар (деликт) ҳуқуқи ва номулкий ҳуқуқларни ҳимоя қилиш;
— қўлланиладиган ҳуқуқни танлаш масалалари;
— суд тизимининг ҳуқуқни ҳимоя қилишдаги роли, мажбуриятлари ҳамда превентив ҳуқуқий қўллаб-қувватлаш;
— фуқаролик муносабатларида давлат иштироки.
Шунингдек, хизмат сафари доирасида Япония Адлия вазирлигига ташриф буюрилиб, вазирлик таркибидаги Суд ишлари бюроси фаолияти билан яқиндан танишилди.
Ўзбекистон делегацияси аъзолари Ўзбекистоннинг Япониядаги элчиси Мухсинсўжа Абдурахмонов билан учрашув ўтказдилар.
Семинар-тренинглар якунида иштирокчиларга “Фуқаролик ҳуқуқи” бўйича ҳамкорлик дастури муваффақиятли якунлангани ҳақида сертификатлар топширилди.
Батафсил
Маъруза эмас — мулоқот ва таҳлил майдони
Бугун замонавий таълим фақат маълумот бериш билан чекланмайди. Одил судлов академиясида жорий этилаётган очиқ ва инновацион машғулотлар ҳамкорлик, таҳлил ва амалий фикрлашга асосланган янги форматни намоён этмоқда.
Ана шундай машғулотлардан бири Жиноят ҳуқуқи ихтисослиги тингловчилари учун ташкил этилди. “LegalLens AB” адвокатлик фирмаси адвокати С.Каримов томонидан “Судларда адвокатлик функсиясини амалга оширишнинг ўзига хос хусусиятлари” мавзусида ўтказилган маҳорат дарси давомида назарий билимлар амалий мисоллар билан бойитилди.
Машғулот очиқ мулоқот ва таҳлилга бой тарзда ўтказилиб, тингловчиларга суд жараёнида адвокатнинг ҳимоя функсияси ва касбий ёндашувлари бўйича муҳим амалий хулосалар берилди.
Батафсил
МАҲАЛЛАЛАРДА ХАВФСИЗ МУҲИТНИ ЯРАТИШ: ЯНГИ БОСҚИЧ ВА МАНЗИЛЛИ ЁНДАШУВ
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёйев томонидан 2026-йил 5-январда қабул қилинган ПҚ-1-сон қарор билан республика маҳаллаларида хавфсиз муҳитни яратиш борасида мутлақо янги — яхлит ва манзилли ишлаш тизими жорий этилмоқда. Мазкур ҳужжат 2025-йилда бошланган ислоҳотларнинг мантиқий давоми бўлиб, маҳаллаларда жиноятчиликни камайтириш ва ҳуқуқбузарликларнинг барвақт олдини олиш механизмларини янада такомиллаштиришга қаратилган.
2025-йил тажрибаси – ижобий натижалар
Қарорда қайд этилишича, 2025-йилда амалга оширилган чора-тадбирлар натижасида маҳаллаларда жиноятчилик қарийб 1,5 бараварга камайган. Бу эса ижтимоий профилактика тизими тўғри йўналишда эканини кўрсатади. Эндиликда ушбу натижаларни мустаҳкамлаш ва барқарор тизимга айлантириш асосий вазифа этиб белгиланди.
Қарорнинг асосий мақсадлари
Янги қарор билан қуйидаги устувор йўналишлар белгилаб берилди:
Манзилли профилактика орқали жиноятчиликни кескин камайтириш
Ҳар бир маҳалла кесимида криминоген вазиятни чуқур таҳлил қилиш, муаммо илдизига етиб бориш ва индивидуал профилактика чораларини қўллаш устувор вазифа этиб белгиланди.
Аёллар ва ёшлар жиноятчилигини илмий асосда ўрганиш
Оила-турмуш муносабатлари доирасида юз бераётган жиноятлар сабабларини “илмий хулоса — тавсия — натижа” тамойили асосида ўрганиш ва амалий механизмлар ишлаб чиқиш назарда тутилган.
Тезкор мурожаат ва электрон назорат тизими
Ноқонуний ҳолатлар бўйича мурожаатларга тезкор муносабат билдириш тизими яратилади. Замонавий ахборот-коммуникация ва сунъий интеллект технологиялари кенг жорий этилади.
Маҳаллалар “номма-ном” бириктирилади
2026-йилда криминоген вазияти оғир маҳаллалар аниқ масъул раҳбар ва ташкилотларга бириктирилади. Эндиликда:
“Қизил” тоифадаги маҳаллалар — туман ва вилоят раҳбарлари зиммасига;
Узоқ йиллардан буён оғир аҳволдаги ҳудудлар — ҳуқуқ-тартибот идоралари ва илмий муассасаларга;
Аёллар жиноятчилиги юқори бўлган ҳудудлар — оила ва хотин-қизлар, соғлиқни сақлаш ва адлия тизимига бириктирилади.
Бу ёндашув шахсий жавобгарликни кучайтириш ва “масъул — натижа” тамойилини қатъий жорий этишга хизмат қилади.
“Ижтимоий профилактика ҳафталиги” – янги амалий механизм
Қарорга илова сифатида тасдиқланган Низомга мувофиқ, маҳаллаларда мунтазам равишда “Ижтимоий профилактика ҳафталиги” ўтказилади.
Ҳафталик доирасида:
- Ижтимоий профилактика обйектлари билан индивидуал ишлаш;
- Ишсизлик муаммосини ҳал қилиш бўйича меҳнат ярмаркалари;
- Ҳуқуқий маслаҳатлар ва сайёр қабуллар;
- Низоли оилалар билан манзилли ишлаш;
- Соғлом турмуш тарзини тарғиб қилиш тадбирлари;
“Маҳалла еттилиги” томонидан аниқ хулосалар шакллантириш ва ижрога йўналтириш каби комплекс чора-тадбирлар амалга оширилади.
Ҳафталик якунлари оммавий ахборот воситалари ва ижтимоий тармоқларда кенг ёритилади.
Рақамли тизимлар жорий этилади
Ички ишлар вазирлигига бир қатор муҳим вазифалар юклатилди:
Фуқароларнинг мурожаатларини хизмат планшетлари орқали реал вақт режимида қабул қилиш;
“Менинг инспекторим” мобил иловасини ишлаб чиқиш;
“Е-ижтимоий профилактика” тизими доирасида “Е-низоли оила” модулини жорий этиш;
Маҳалла ҳуқуқ-тартибот масканлари фаолиятини кенгайтириш.
Бу эса инсон омилига боғлиқ хатоларни камайтириш, шаффофликни ошириш ва тезкорликни таъминлашга хизмат қилади.
Қонун устуворлиги ва қатъий назорат
Қарор билан жиноятларни ҳисобдан яшириш, нотўғри малакалаш ёки мурожаатларни рўйхатга олмаслик ҳолатларига мутлақо барҳам бериш бўйича қатъий чоралар белгиланди. Ҳар бир даражадаги прокурор ва ички ишлар органлари раҳбарларига шахсий жавобгарлик юклатилди.
Ҳар ой ва ҳар чорак якунида натижалар танқидий муҳокама қилинади ҳамда масъулларга нисбатан рағбатлантириш ёки интизомий чора кўриш механизми жорий этилади.
Асосий тамойил: “Обод ва хавфсиз маҳалла”
Мазкур қарор маҳаллаларда хавфсизликни фақат ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари зиммасига юклаш эмас, балки маҳалла, ҳокимлик, ижтимоий хизматлар ва жамоатчиликнинг ҳамкорликдаги масъулиятини кучайтиришга қаратилган.
ПҚ-1-сон қарор билан маҳаллаларда хавфсиз муҳит яратиш янги босқичга кўтарилди. Эндиликда профилактика — жазодан олдинги асосий восита сифатида кўрилмоқда. Манзилли ишлаш, рақамли назорат, шахсий жавобгарлик ва жамоатчилик иштироки асосий устунларга айланмоқда.
Мазкур ҳужжат ижроси маҳаллаларда барқарор хавфсизликни таъминлаш, аҳоли розилигига эришиш ва жамиятда қонун устуворлигини мустаҳкамлашга хизмат қилади.
Ҳамид АКМАЛОВ
Ўзбекистон Республикаси
Одил судлов академияси ходими, Тошкент давлат юридик университети магистри
Батафсил
Одил судлов академиясида ўқув-илмий йўналишда хорижий тажрибага асосланган машғулотлар
Одил судлов академиясида ўқув-илмий фаолиятни халқаро тажриба билан уйғунлаштириш доирасида амалий машғулотлар ташкил этилди. Хусусан, Литванинг Казимиерас Симонавиcиус университети профессори Раимундас Калеснйкас иштирокида касбий қайта тайёрлаш курслари учун дарслар бошланди.
Машғулотлар суд протсессида этика нормалари ва касбий талаблар, шунингдек хорижий давлатларда амал қилинадиган стандартларга бағишланди. Ўқув жараёни тингловчилар билан очиқ ва интерактив муҳокамалар, реал ҳолатлар таҳлили ҳамда қиёсий-ҳуқуқий ёндашувлар асосида олиб борилди.
Мазкур ўқув-илмий машғулотлар тингловчиларнинг касбий билим ва кўникмаларини чуқурлаштириш, суд фаолиятида этик меъёрларга риоя этиш маданиятини мустаҳкамлаш ҳамда халқаро амалиётга таянган ҳолда профессионал малакани оширишга хизмат қилади.
Батафсил
Академияда илмий нашрлар фаолиятини тубдан янгилаш босқичи бошланди.
Ўзбекистон Республикаси Одил судлов академиясида ректор ва проректорлар бошчилигида илмий нашрлар фаолиятини замон талаблари асосида такомиллаштириш масалалари атрофлича кўриб чиқилди.
“Одиллик мезони” журнали консепсиясини тубдан такомиллаштириш, хусусан журнални Scopus va Web of Science талабларига мослаштириш бўйича ишлар бошланди.
Батафсил
Академияда янги ёндашувлар даври бошланди
Бугун Ўзбекистон Республикаси Одил судлов академияси мажлислар залида Академия фаолиятини янада такомиллаштириш ва ривожлантириш масалаларига бағишланган йиғилиш бўлиб ўтди. Унда академия раҳбарияти, бошқарув ходимлари, кафедра мудирлари ҳамда профессор-ўқитувчилар иштирок этди.
Учрашувда Ўзбекистон Республикаси Президентининг ПФ-141-сонли Фармони ижроси юзасидан Президент Администратсияси томонидан ўтказилган мониторинг натижалари атрофлича таҳлил қилинди.
Йиғилишда Академия фаолиятини ривожлантиришга қаратилган махсус чора-тадбирлар ишлаб чиқилди ҳамда уларни амалга ошириш бўйича масъул ижрочилар ва аниқ муддатлар белгиланди.
Шунингдек, ижтимоий тармоқларда муҳокамаларга сабаб бўлган мавзулар, ҳар бир фикр, таклиф ва танқид атрофлича ўрганилиб, улар юзасидан аниқ чоралар кўрилиши лозимлиги қайд этилди. Ўқув, илмий ва ташкилий жараёнлардаги назорат механизмларини янада такомиллаштириш зарурлиги таъкидланди.
Академия фаолияти ислоҳотларга ҳамоҳанг тарзда очиқлик, шаффофлик ва жамоатчилик фикрини инобатга олган ҳолда изчил ривожлантириб борилиши қайд этилди.
Батафсил
Одил судлов соҳасида юқори малакали кадрлар тайёрлаш юзасидан мониторинг ўтказилди
Одил судлов академиясида Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Одил судлов соҳасида юқори малакали кадрлар тайёрлаш тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Фармонида белгиланган вазифалар ижроси юзасидан Президент Администратсияси томонидан мониторинг ўтказилди.
Мазкур жараёнга Академия раҳбарияти, янги шаклланган профессор-ўқитувчилар таркиби ҳамда тингловчилар жалб этилди.
Академияда жами 20 нафар профессор-ўқитувчи фаолият кўрсатмоқда (6 нафари ДСc, 11 нафари ПҳД илмий даражасига эга, 4 нафар профессор, 5 нафар доцент, 13 нафари илгари судялик лавозимларида фаолият юритган, шундан 6 нафари амалдаги судялар ҳисобланади);
— 2025–2026 ўқув йилида жами 164 нафар тингловчи ўқишга қабул қилинган, шундан 4 нафари тингловчилар сафидан чиқарилган;
— дарс жараёнлари “назария – амалиёт – имитатсия” тамойили асосида дуал таълим шаклида ташкил этилган бўлиб, куннинг биринчи ярмида назарий, иккинчи ярмида деонтологик ва амалий машғулотлар ўтказилмоқда.
Тадбир давомида суд тизими учун кадрлар тайёрлашнинг институтсионал асоси сифатида ташкил этилган Академия фаолиятининг мазмун-моҳияти, уни халқаро стандартлар асосида йўлга қўйиш бўйича амалга оширилаётган ишлар ўрганилди.
Хусусан, “бўлажак судяни судя тайёрлайди” тамойили асосида ўқув жараёнига амалиётчи судяларни жалб этиш, таълим сифатини янги босқичга олиб чиқиш ҳамда юқори малакали судялар корпусини шакллантиришга қаратилган чора-тадбирлар амалга оширилишига алоҳида эътибор қаратилди.
Тадбир доирасида Академия ректори ва янги тайинланган проректорлар томонидан амалга оширилаётган ишлар, мавжуд имкониятлар, таълим жараёнини такомиллаштириш ҳамда келгусидаги аниқ манзилли режаларига бағишланган тақдимотлар ўтказилди.
Шунингдек, тингловчиларнинг билим даражаси, касбий салоҳияти ва ўқув жараёнига муносабатини аниқлаш мақсадида очиқ мулоқот ташкил этилди.
Мониторинг жараёнида Академиянинг рақамли инфратузилмаси, электрон таълим платформалари, симулятсия заллари ҳамда ўқув машғулотларида қўлланилаётган замонавий технологиялар ҳолати кўздан кечирилди.
Ўрганиш якунлари бўйича Академия фаолиятининг устувор йўналишлари, мавжуд муаммолар ва уларни бартараф этишга қаратилган таклифлар муҳокама қилиниб, Фармонда белгиланган вазифалар ижросини янада самарали таъминлаш юзасидан тегишли тавсиялар ва истиқболдаги режалар белгилаб берилди.
Батафсил
Академияда янги тайинловлар ҳамда мўътабар устозга юксак эҳтиром
Бугун Ўзбекистон Республикаси Одил судлов академиясида муҳим ташкилий ва маънавий аҳамиятга эга тадбир бўлиб ўтди.
Тадбирда Академиянинг Ўқув-услубий ишлар бўйича проректори, Илмий, инновациялар ва ахборот-таҳлилий ишлар бўйича проректори, шунингдек Матбуот котиби лавозимларига тайинланган масъуллар Академия жамоасига расмий равишда таништирилди.
Шундан сўнг тадбир илмий ва маънавий муҳитда давом эттирилиб, ўзининг 60 йиллик муборак таваллудини қарши олган, кўплаб шогирдлар етиштирган, миллий юридик фан ривожига залворли ҳисса қўшган устоз Насриев Илҳом Исмаиловични қутлаш маросими бўлиб ўтди.
Юбилей муносабати билан давлат идоралари ва ташкилотлар вакиллари, Академия профессор-ўқитувчилари ҳамда жамоа аъзолари томонидан Илҳом Исмаиловичга самимий табриклар ва илиқ тилаклар билдирилди. Устознинг кўп йиллик меҳнат фаолияти, илмий ва педагогик хизматлари юксак эътироф этилиб, чуқур миннатдорчилик изҳор этилди.
Табрик сўзларида унинг ҳуқуқ илми, қонун устуворлиги ва адолатли судлов ғояларига бағишланган сермазмун ҳаёт йўли, фуқаролик ҳуқуқи, шахсий номулкий ва муаллифлик ҳуқуқи ҳамда ҳуқуқий сиёсат соҳаларидаги фундаментал тадқиқотлари миллий юридик фан тараққиётида муҳим ўрин тутиши алоҳида таъкидланди.
Шунингдек, Илҳом Исмаиловичнинг судьялик ва қонун ижодкорлиги соҳасидаги фаолияти, айни пайтда Одил судлов академиясида Фуқаролик-ҳуқуқий фанлар кафедраси мудири ҳамда Илмий кенгаш раиси сифатидаги самарали меҳнати бўлажак судьялар ва ёш олимлар учун ҳақиқий устозлик мактаби экани қайд этилди.
Тадбир якунида устозга мустаҳкам соғлиқ, узоқ умр ва илмий-педагогик фаолиятда янги ютуқлар тилак қилинди.
Батафсил
Тайинлов
Одил судлов академиясининг ўқув-услубий ишлар бўйича проректори тайинланди
Ўзбекистон Республикаси Одил судлов академияси ўқув-услубий ишлар бўйича проректори лавозимига Арипов Дилшод Уринбаевич тайинланди.
Тайинловга қадар Арипов Дилшод Уринбаевич Ўзбекистон Республикаси Судьялар олий кенгаши ҳузуридаги Судьялар олий мактабида илмий ва ахборот-таҳлилий ишлар бўйича директор ўринбосари лавозимида фаолият юритган.
__________________________________________________________________________________________________________________________________
Одил судлов академиясининг илмий, инновацион ва ахборот-таҳлилий ишлар бўйича проректори тайинланди
Ўзбекистон Республикаси Одил судлов академияси илмий, инновацион ва ахборот-таҳлилий ишлар бўйича проректори лавозимига Салаев Нодирбек Сапарбаевич тайинланди.
Тайинловга қадар Салаев Нодирбек Сапарбаевич Тошкент давлат юридик университети Жиноят ҳуқуқи, криминология ва коррупцияга қарши курашиш шўъбаси профессори лавозимида фаолият юритган.
__________________________________________________________________________________________________________________________________
Одил судлов академиясининг матбуот котиби тайинланди
Ўзбекистон Республикаси Одил судлов академияси матбуот котиби лавозимига Жумаев Маъруфжон Шарифжон ўғли тайинланди
Мазкур тайинлов Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Оммавий ахборот воситалари учун контент тайёрлаш маркази хулосасига асосан амалга оширилди.
Тайинловга қадар М.Жумаев Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Давлат сиёсати ва бошқарув академияси матбуот котиби — ахборот сиёсати масалалари бўйича маслаҳатчи лавозимида фаолият юритган.
Батафсил